Overtredingen

Verkeerswetgeving

Binnen de Belgische overheid zijn verschillende instanties verantwoordelijk voor het opstellen, uitvoeren en controleren van de verkeersregels. Hun doel is altijd hetzelfde: zorgen dat het verkeer veilig en ordelijk verloopt.

1. Federale overheid

De federale overheid stelt de algemene verkeersregels vast die overal in België gelden. Belangrijke teksten zijn:

• De Wegcode (Koninklijk Besluit van 3 juni 2024)
• De Wegverkeerswet (Wet van 16 maart 1968)

Deze vormen de basis van alles wat met verkeer te maken heeft.

2. Lokale overheden (gemeentes)

Gemeenten mogen, bovenop de federale regels, extra maatregelen nemen om het verkeer in hun omgeving veiliger te maken. Bijvoorbeeld:

• Zone 30 in woonwijken
• GAS-boetes voor lichte overtredingen zoals foutparkeren
• Plaatsen van verkeersborden in overleg met hogere overheden

Zo sluiten de regels beter aan bij de situatie waarin jij rijdt.

3. FOD Mobiliteit en Vervoer

De FOD Mobiliteit zorgt ervoor dat de federale regels ook in de praktijk uitgevoerd worden. Zij regelen:

• De technische eisen voor voertuigen
• Het uitreiken van rijbewijzen
• Het beheren van verkeersboetes

Kortom: zij maken je rijbewijs en handelen boetes af.

4. Politie (lokale en federale)

De politie controleert dat iedereen de verkeersregels volgt. Bij een overtreding stellen ze een proces-verbaal op, wat kan leiden tot een boete of vervolging. Zonder politie zou er geen controle zijn en zou het verkeer al snel onveilig worden.

5. Parket en Justitie

Het parket beoordeelt of een overtreding ernstig genoeg is om vervolgd te worden. Kleine overtredingen worden vaak automatisch afgehandeld, maar voor zwaardere of betwiste zaken moet je voor de politierechtbank verschijnen.

Justitie zorgt dat straffen eerlijk en in verhouding zijn met de overtreding.

Prima start. Op naar stap twee.

4 graden

Bekijk de officiële lijst met alle verkeersovertredingen op wegcode.be.

De wet onderscheidt overtredingen in 4 graden, afhankelijk van het gevaar voor de verkeersveiligheid.

1ste graad

Dit zijn lichte overtredingen die de veiligheid nauwelijks in gevaar brengen.

Voorbeelden :

• Niet gebruiken van richtingaanwijzers
• Niet bij zich hebben van de voertuigdocumenten

2de graad

Overtredingen die anderen kunnen hinderen of in gevaar brengen.

Voorbeelden :

• Niet respecteren van voorrangsregels

3de graad

Ernstige inbreuken die direct gevaarlijk zijn.

Voorbeelden :

• Rijden door rood licht
• Gevaarlijk inhalen
• Gebruik van GSM tijdens het rijden

4de graad

De zwaarste overtredingen, waarbij het gedrag het leven van anderen ernstig in gevaar brengt.

Voorbeelden :

• Het bevel van een bevoegd persoon niet respecteren
• Extreem roekeloos rijden

Prima voortgang. Laten we doorgaan.

Sancties

Sancties zorgen ervoor dat overtredingen niet zonder gevolg blijven en dat bestuurders de regels naleven in het belang van de veiligheid.

1. Gas-boete

Raadpleeg de officiële wetgeving over GAS-boetes op wegcode.be.

Gemeentelijke ambtenaren kunnen overtredingen met betrekking tot stilstaan en parkeren bestraffen met een GAS-boete (Gemeentelijke Administratieve Sanctie).

Voorbeelden :

• Parkeren op een voetpad of in een zone voor bewoners
• Het blokkeren van een garage of een uitrit

Maar ook andere lichte overtredingen kunnen worden bestraft met een GAS-boete, zoals:

• Het niet respecteren van verkeersbord C3 (verboden toegang).

• Het niet respecteren van verkeersbord R14 (begin van een voetgangerszone).

• Inhalen van fietsers/speedpedelecs/lichte voortbewegingstoestellen in fietszones.

1.1 Afhandeling

Alles wordt geregeld via een administratieve procedure: je ontvangt een brief en betaalt de boete.

2. Geldboetes

Afhankelijk van de ernst van de overtreding kan je een geldboete krijgen via:

• Onmiddellijke inning: Je betaalt meteen een vast bedrag (bijv. € 58).
• Minnelijke schikking: Boete van het parket; betaling sluit de zaak.
• Rechterlijke boete: Bij zwaardere of betwiste overtredingen beslist de politierechtbank; boetes kunnen oplopen tot € 4.000.
• Bijzondere sancties: Rijverbod (8 dagen – 5 jaar) kan gekoppeld worden aan ernstige overtredingen.

2.1 Tabel

Bekijk de bron over verkeersovertredingen per graad op wegcode.be.

3. Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs

Raadpleeg de Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer op wegcode.be.

Bij bepaalde zware overtredingen mag de politie je rijbewijs onmiddellijk intrekken voor 15 dagen. De procureur kan dit verlengen tot maximaal 3 maanden.

3.1 Wanneer gebeurt dit?

• Overtredingen van de 2e, 3e of 4e graad
• Rijden onder invloed van alcohol of drugs
• Vluchtmisdrijf
• Gebruik van verboden apparatuur (zoals radarverklikkers)
• Zware snelheidsovertredingen meer dan 20 km/u te snel binnen de bebouwde kom of meer dan 30 km/u erbuiten

4. Verval van het recht tot sturen

Bij ernstige verkeersovertredingen kan een rechter beslissen dat je je rijbewijs verliest voor een bepaalde tijd.

4.1 Kenmerken

• Verplicht bij 4e graad overtredingen
• Mogelijk vanaf 2e graad
• Duur: 8 dagen – 5 jaar
• Je moet je rijbewijs binnen 4 dagen afgeven bij de rechtbank

4.2 Herstelexamen

Soms moet je een theoretisch en/of praktisch examen, een medisch onderzoek of een psychologisch onderzoek afleggen om je rijbewijs terug te krijgen.

Examenvraag

Ik daag je uit, : vanaf hoeveel km/u te snel kan je je rijbewijs verliezen binnen en buiten de bebouwde kom?

• A. 10 en 20 km/u
• B. 20 en 30 km/u
• C. 30 en 40 km/u

Je kennis groeit. Op naar het laatste onderwerp.

Snelheidsovertredingen

Snelheidsbeperkingen bestaan om de risico’s in het verkeer te beperken. Snelheidsovertredingen worden streng aangepakt omdat een te hoge snelheid vaak een doorslaggevende factor is bij verkeersongevallen.

• Hoe sneller je rijdt, hoe langer de reactietijd en hoe groter de remafstand.
• Bij een botsing neemt de impact exponentieel toe, waardoor de kans op ernstige verwondingen of dodelijke afloop veel groter wordt.

1. Snelheidsboetes

Voor wie te snel rijdt, gelden forse geldboetes en in ernstige gevallen zelfs rijverboden. De strengheid van de straf hangt af van:

• De zone (binnen of buiten de bebouwde kom)
• Hoeveel km/u je de toegelaten snelheid overschrijdt
• Recidive (herhaling van overtredingen)

1.1 Tabel

Bekijk de bron over snelheidsovertredingen en boetes op wegcode.be.

Voorbeelden:

15 km/u te snel binnen de bebouwde kom boven de maximumsnelheid:

• € 58 + (5 x € 12) = € 118

15 km/u te snel buiten de bebouwde kom boven de maximumsnelheid:

• € 58 + (5 x € 7) = € 93

Super!
Een stap dichter bij het theorie-examen.
Er liggen nog heel wat verkeersavonturen op je te wachten!

Volgende stap

Klaar om verder te gaan met je theorie-examen?

Bocht 5.1 :
Bevelen Bocht 5.3 :
Alcohol & drugs Toets :
Dura lex, sed lex Proefexamen