Bevelen

Introductie

Leestijd: ±6 min


Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Oooooh, wie heeft het voor het zeggen op de weg? In het verkeer zijn er verschillende “verkeersbazen” die bepalen wat jij moet doen: bevoegde personen, verkeerslichten en verkeersborden. Maar wie heeft eigenlijk voorrang als meerdere signalen tegelijk aanwezig zijn? En moet je soms stoppen, zelfs wanneer het licht op groen staat? In deze bocht ontdek je de volgorde van gezag binnen de wegcode en leer je precies wie het verkeer mag regelen. Want als iedereen de juiste bevelen volgt, blijft het verkeer veilig en overzichtelijk. Tijd om deze verkeersbazen eens goed te leren kennen!

Raadpleeg de officiële Belgische wegcode (3 juni 2024) op wegcode.be.

Hiërarchie


De verkeersregels zijn gerangschikt op volgorde van belangrijkheid, van minst naar meest belangrijk. Dit betekent dat sommige regels voorrang hebben boven andere.

1. Voorrang aan rechts

- Samenvatting van Art. 6, wegcode 3 juni 2024

De regel van voorrang aan rechts geldt altijd, behalve wanneer verkeersborden, verkeerslichten of een bevoegd persoon iets anders aangeven.

Blokmodel dat de voorrang aan rechts regel toont Blokmodel dat de voorrang aan rechts regel toont

2. Verkeersborden

Verkeersborden gaan altijd voor de regel van voorrang aan rechts.

Verkeersbord B9: voorrangsweg
B9
Verkeersbord B15: voorrang op het volgende kruispunt
B15

3. Verkeerslichten

Verkeerslichten hebben meer prioriteit dan zowel verkeersborden als de voorrang aan rechts regel.

Illustratie van een driekleurig verkeerslicht bij een kruispunt met rood, oranje en groen licht

3.1 Oranje knipperlicht

Bij een oranje knipperlicht zijn de verkeerslichten buiten werking, maar blijven voorrangsborden en bord B22 wel gelden.

Oranje knipperlicht dat aangeeft dat verkeerslichten buiten werking zijn Oranje knipperlicht dat aangeeft dat verkeerslichten buiten werking zijn
  • Voorrangsborden: B1 - B21
Voorrangsborden: B1, B5 en B17 Voorrangsborden: B1, B5 en B17
  • Verkeersbord B22: Dat fietsers en bestuurders van speedpedelecs aanduidt dat ze een rood of oranje verkeerslicht mogen voorbijrijden.
Verkeersbord B22: fietsers en speedpedelecs mogen door een rood of oranje verkeerslicht rijden in de richting van de pijl Verkeersbord B22: fietsers en speedpedelecs mogen door een rood of oranje verkeerslicht rijden in de richting van de pijl

Let op:

Wanneer een prioritair voertuig met sirene en blauw licht nadert, moet je de doorgang vrijmaken. Dit kan betekenen dat je tijdelijk een verkeerslicht, verkeersbord of een voorrangsregel moet negeren om het voertuig door te laten gaan.

Ambulance in achteruitkijkspiegel

4. Bevelen van bevoegde personen

Bevelen van bevoegde personen hebben de hoogste prioriteit en moet je altijd onmiddellijk opvolgen.

Politieagent blaast op een fluit om aandacht te trekken tijdens het verkeer regelen

Examenvraag

Professor Wegcode

Ik daag je uit, : geldt de voorrang aan rechts regel bij een oranje knipperlicht?

  • A. Ja, maar alleen als er een bord B1 (voorrang van rechts) staat.
  • B. Nee, bij oranje knipperlichten moet je altijd stoppen, ongeacht wie van rechts komt.
  • C. Ja, want bij oranje knipperlichten gelden de gewone voorrangsregels, zoals voorrang van rechts.
Professor Wegcode

Eerste stap afgerond. Laten we doorgaan.

Beperkte bevoegdheid


- Samenvatting van Art. 3, wegcode 3 juni 2024

De wegcode bepaalt duidelijk wie bevoegd is om het verkeer te regelen, met een belangrijk verschil tussen de politie en andere bevoegde personen.

1. Politie

1.1 Wat ze mogen ?

  • Verkeer regelen overal en altijd
  • Voertuigen laten stoppen
  • Boetes opleggen voor verkeersovertredingen
  • Aanhoudingen verrichten
Twee politieagenten stappen op straat

2. Andere bevoegde personen

Deze personen mogen toezicht houden alleen binnen hun specifieke taak of situatie.

Voorbeeld :

FOD Mobiliteit-inspecteurs, douane, veldwachters, militaire politie, brandweer, civiele bescherming, spoorwegveiligheidspersoneel

Twee brandweermannen blussen een auto in brand

2.1 Wat mogen ze doen?

Bevoegdheid Mogen doen Mogen niet doen
Douane Controle van gewone auto’s Algemeen verkeer regelen zoals de politie, boetes buiten bevoegd domein, bevelen boven verkeersborden/verkeerslichten (tenzij wettelijk toegestaan)
Veldwachters Voertuigen controleren op landbouw- of boswegen
Brandweer / Civiele Bescherming Voertuigen tijdelijk laten stoppen of omleiden bij interventies
Spoorwegveiligheid Voertuigen tegenhouden bij spoorwegovergangen indien bord dat voorschrijft
Professor Wegcode

Stap twee voltooid. Laten we doorgaan.

Betekenis signalering Zware overtreding


- Samenvatting van Art. 4, wegcode 3 juni 2024.

1. Uitgestrekte armen horizontaal

Verkeer voor en achter de agent moet stoppen.

Politieagent met horizontaal uitgestrekte armen: verkeer voor en achter moet stoppen

Verkeer links en rechts van de agent mag doorrijden of doorlopen.

Politieagent met horizontaal uitgestrekte armen: verkeer links en rechts mag doorrijden

2. Recht opgestoken arm

  • Iedereen die voor het kruispunt is, moet stoppen.
Politieagent op een kruispunt met een arm verticaal omhoog Politieagent op een kruispunt met een arm verticaal omhoog
  • Wie zich al op het kruispunt bevindt, moet het verlaten.
Politieagent op een kruispunt met een arm verticaal omhoog Politieagent op een kruispunt met een arm verticaal omhoog

3. Zwaaien met rood Licht

Bestuurders naar wie het licht is gericht, moeten stoppen.

Politieagent zwaait met rood licht: bestuurders moeten stoppen

4. Hand op en neer bewegen

Bestuurders moeten vertragen.

Politieagent geeft vertragingsteken met hand op en neer

5. Draaiende armbeweging

Bestuurders moeten versnellen.

Politieagent maakt draaiende armbeweging als teken om te versnellen

6. Fluitsignaal

Een fluitsignaal is geen bevel, maar dient om aandacht te trekken; het echte bevel volgt daarna.

Politieagent blaast op een fluit om aandacht te trekken tijdens het verkeer regelen
Professor Wegcode

Prima werk. Laten we doorgaan.

Signaalgevers


- Samenvatting van Art. 5 en 38, wegcode 3 juni 2024.

Signaalgevers mogen het verkeer tijdelijk stilleggen of omleiden om de veiligheid van groepen te garanderen, maar niet op plaatsen met verkeerslichten, autosnelwegen of autowegen.

Een driekleurige verkeerslicht
Verkeersbord C43: maximumsnelheid 90 km/u met onderbord MTM +3.5 ton
Verkeersbord C43: maximumsnelheid 90 km/u met onderbord MTM +3.5 ton

1. Groepen

Signaalgevers begeleiden groepen bij evenementen of tochten, zoals:

  • Culturele, sportieve of toeristische evenementen
  • Wielerwedstrijden of andere niet-gemotoriseerde sportwedstrijden
  • Groepen fietsers, motorfietsen of ruiters
Signaalgever met gele fluovest stopt verkeer voor groep kinderen die oversteken met bord C3

1.1 Vereisten

Ze dragen een retroreflecterend veiligheidsvest met het opschrift “signaalgever” en gebruiken een bord C3 of rood licht om het verkeer te waarschuwen.

Een close-up van een signaal gever met een gele fluovest en een kleine C3 verkeersbord

2. Minimumaantal signaalgevers

  • 10–50 deelnemers: minimaal 1 signaalgever
  • Meer dan 50 deelnemers: minimaal 2 signaalgevers
Twee signaalgevers voor een groep fietsers

3. Fietsers

Groepen van 15 of meer fietsers mogen begeleid worden door minstens één signaalgever en mogen het verkeer stilleggen indien nodig.

Wegkapitein begeleidt groep fietsers in het Belgische platteland

4. Begeleidende voertuig

  • Groepen van 10–50 fietsers: 1 begeleidend voertuig, voor of achter de groep, op ca. 30 m afstand
  • Groepen van 51–100 fietsers: begeleidend voertuig voor en achter de groep, op ca. 30 m afstand
Een auto begeleid een groep fietsers

4.1 verkeersbord

  • Het bord V5 moet zichtbaar zijn op het begeleidend voertuig
Verkeersbord V5: dat een groep fietsers aanduid

5. Ruiters

Groepen van 10 of meer ruiters mogen begeleid worden door minstens één signaalgever en mogen het verkeer stilleggen indien nodig.

Groepsleider leidt ruiters in het Belgische platteland
Professor Wegcode

Super!
Een stap dichter bij het theorie-examen.
Er liggen nog heel wat verkeersavonturen op je te wachten!

Volgende stap


Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Klaar om verder te gaan met je theorie-examen?